Home Kerkmuziek van nu
Kerkmuziek van nu

Kerkmuziek

Bij het woord ‘kerkmuziek’ heeft iedereen zijn eigen associaties: een cantate van Bach, een mis van Perosi, een lied van Johannes de Heer of een gregoriaans gezang, een psalm voor gemeentezang en orgel, of een gezang uit het Liedboek voor de kerken, een lied van Antoine Oomen of een Psalm-voor-nu met begeleiding van een band, een lied uit Opwekking of een motet van Willem Vogel. Het zijn allemaal vormen van kerkmuziek, functionerend in verschillende soorten kerken en in vieringen die soms sterk van elkaar verschillen. Iedere kerk heeft z’n eigen traditie, z’n eigen opvattingen over wat goed is en niet goed, z’n eigen kerkmuzikale zeden en gebruiken.

Liturgische muziek

De vorm van kerkmuziek die de Stichting Nieuwe Kerkmuziek wil ondersteunen en bevorderen is vooral die soort kerkmuziek die ook wel als ‘liturgische muziek’ wordt aangeduid: kerkmuziek die een geïntegreerd onderdeel is van het geheel van de liturgie, en waarin actieve deelname van de gemeente het uitgangspunt is. Het gaat hier om de hoofdstroom van de traditionele kerkmuziek zoals die vandaag de dag in de grote en kleine protestantse en rooms-katholieke kerken wordt beoefend: met gemeentezang/volkszang uit liedbundels zoals het Liedboek voor de kerken, Gezangen voor Liturgie, Tussentijds of de Evangelische Liedbundel, en wat daarin meekomt aan koor- en orgelmuziek, van hoogliturgisch tot laagdrempelig.

Wegwijzer

Het doel van deze website is om de liefhebbers, gebruikers en beoefenaars van kerkmuziek de weg te wijzen in de gevarieerde wereld van de kerkmuziek, te laten kennismaken met de vele soorten muziek die er naast elkaar bestaan, de vele clubs en organisaties, de vaak gesloten kerkmuzikale wereldjes. Dit vanuit de overtuiging dat in een tijd waarin de traditionele kerkmuziek het moeilijk heeft (teruglopend kerkbezoek, een toenemend tekort aan professionele krachten, op de loer liggende muzikale verplatting) het goed is om informatie uit te wisselen, kennis te nemen van elkaars bezigheden, elkaar mee te nemen en te stimuleren, elkaar aan te sporen de lat hoog te houden, inspiratie en nieuwe ideeën op te doen bij elkaar.

Vergroting van het 'publiek'

Deze website is mede bedoeld als een middel om de groep liefhebbers van kerkmuziek te vergroten, door deze te laten kennismaken met kerkmuziek door middel van luisterfragmenten van cd’s. De markt voor cd’s met kerkmuziek is slecht: de paar cd’s die in sommige boekwinkels te vinden zijn, worden mondjesmaat verkocht, de cd’s die noodgedwongen in eigen beheer worden geproduceerd, bereiken slechts een klein deel van het publiek. Zo blijft de kerkmuziek een liefhebberij voor ingewijden, terwijl zovelen van muziek houden en voor kerkmuziek ontvankelijk zijn. Door aandacht op deze website kunnen cd's met kerkmuziek hopelijk een groter publiek bereiken.

Traditie en vernieuwing

Met de focus op de ‘traditionele’ kerkmuziek bedoelt de stichting allerminst te blijven staren op het verleden. Een traditie kan alleen levend blijven als ze wordt voortgezet èn vernieuwd. Dat wil niet zeggen dat hedendaagse kerkmuziek per se artistiek vernieuwend, laat staan avantgardistisch moet zijn, maar kerkmuziek verhoudt zich altijd op een bepaalde manier tot de muziekcultuur buiten de kerk, en dat spanningsveld maakt haar ontwikkeling alleen maar interessanter. De ‘gebaande wegen’ moeten onderhouden worden, evenzeer als dat er nieuwe wegen gebaand moeten worden.

Muziek als invalshoek

Ten slotte. De Stichting Nieuwe Kerkmuziek èn deze website focussen zich op de muzikale kant van de kerkmuziek. Kerkmuziek wordt bijna altijd geschreven op bijbelteksten of op teksten van hedendaagse dichters. Kerkmuziek functioneert ook altijd in een specifiek liturgisch kader. Maar op deze website staan noch de tekstdichters, noch de liturgie centraal, maar de componisten en met name hun muziek, in al zijn gevarieerdheid en rijkdom van klank.

 

Nieuws

Donateurs gezocht

Spreekt deze website u aan? Vindt u het zinvol dat een website als deze bestaat en wordt onderhouden? Onderkent u de grote waarde van muziek in de kerk en van religieuze muziek in het algemeen? Wilt u dan eens overwegen om donateur van de Stichting Nieuwe Kerkmuziek te worden? Zie verder onder Donateurs.

“Muziek hoeft trouwens helemaal niet ‘eigentijds populair’ van stijl te zijn om onze tijdgenoten te kunnen raken. Smaken verschillen, dus zijn er verschillende muzikale golflengten waarop een ander iets van Gods aanwezigheid kan proeven. In evangelische kringen kiest men daarom  voor een idioom dat veel lijkt op de popmuziek van nu. Andere gemeenten hebben traditionele kerkmuziek en trekken daarmee ook veel buitenstaanders.”

Evert W. van de Poll, Samen in de naam van Jezus. Over evangelische liturgie en muziek (p. 163)

"De grote waarde van liederen in de liturgie is, dat je meer kunt zingen dan je zeggen kunt. Van groot belang is dat je die hoge, soms grote woorden gezamenlijk zingt. Je hoort jezelf niet terug, maar voelt je als het goed is geborgen bij degenen die met jou en om jou heen meezingen. Dat maakt ook dat liederen zo kunnen raken en ontroeren."

Paul Valk in Eredienstvaardig jrg. 17 nr. 6 (december 2001)

"Wij gaan de liturgie binnen zoals we de kerkruimte binnengaan; we maken haar niet zelf. De tegenwoordigheid van Christus gaat altijd aan onze tegenwoordigheid vooraf."

"De katholieke liturgie is organisch gegroeid onder de generaties gelovigen voor ons. In het vieren van deze traditionele liturgie kunnen de menselijke expressie en creativiteit tot hun recht komen. [...] Door in dit rijke erfgoed te participeren kan de gemeenschap ervaren dat zij deel heeft aan een werkelijkheid die het eigen begrip te boven gaat."

Bernd Wallet in Eredienstvaardig jrg. 17 nr. 3 (juni 2001)

Kinderkoordirigent Catrien Posthumus Meyjes over het zingen met kinderen:

"Het allermooiste is dat je kinderen voor de rest van hun leven iets waardevols meegeeft: plezier in het zingen. Maar zingen is méér: zingen is muzische vorming, is omgaan met mooie en goede teksten die een leven lang meegaan. Zingen is een elementaire uitlaatklep die je altijd bij je hebt. Daarnaast krijgen kinderen in de kerk een basaal gevoel voor rituelen in een liturgische context."

Els Dijkerman, "Begin een kinderkoor. Een interview met twee koordirigenten" in Eredienstvaardig jrg. 24 nr. 4 (september 2008)

"Als het orgelspel te wenschen over laat, dan ook de gemeentezang."

Jan Zwart (1877-1937) in De Amsterdammer van dinsdag 26 september 1933